Meyve (İng: “fruit”), çiçekli bitkilerin çiçek kısmındaki bazı özel dokulardan gelişen ve içerisinde üreme organlarının parçalarını ve kimi durumda bazı ek dokuları içeren kısmıdır. Çiçekli bitkilerin üreme yapıları olan çekirdekler, bu meyve içerisinde korunur ve saklanır. Hayvanların yediği kısmı genellikle çekirdekleri sarmak ve korumak amacıyla, kimi zaman da bu çekirdeklerin toprağa ulaşmasını sağlayacak hayvanları çekmek amacıyla evrimleşen etli kısımdır. Botanik terimler sözlüğünde şöyle tanımlanır:

Meyve, kapalı tohumlu bitkilerde tohumları barındıran; gelişmiş dişi organ ve kimi zaman da ilgili üreme parçalarını bir arada bulunduran yapının adıdır.

Sebze (İng: “vegetable”), bir bitkinin -eğer varsa- meyvesi haricinde yenebilen kısımlarının tamamına denir. Örneğin bazı bitkilerin gövdesi, kökleri, yaprakları yenir ve bunlar “sebze” olarak isimlendirilir. Sebze, bilimsel bir terim değildir; dolayısıyla birçok botanik terimler sözlüğünde yer almaz. Sözcük, daha ziyade toplumsal bir terimdir. Eğer ki sebze bilimsel terminolojide yer alıyor olsaydı, Bitkiler Alemi’nin neredeyse tüm üyeleri birer “sebze” olurdu.

Ancak halk arasında sözcük sıklıkla “bitkilerin yenilebilir kısımları” anlamında kullanılır. Dolayısıyla her bitkinin “sebze” (“yenilebilir”) olan kısımları da farklılık göstermektedir. Bitkilerin evriminde meyvelerin çok net bir tanımı olsa da; bu canlılarda “Şu bölge yenebilir, bu bölge yenemez.” şeklinde genel geçer bir ayrım bulunmamaktadır; çünkü her canlının her bitkinin farklı bölgelerini yiyebilmesi olasıdır.

Bu nedenle meyveler ile sebzeler arasındaki farkı tespit edebilmek için, sebze tanımı üzerinden değil, meyve tanımı üzerinden gitmek gerekir. Bunu yapmak için çok basit bir test uygulayabilirsiniz: Eğer yediğiniz şeyin içerisinde üreme amacıyla, döllenmiş hücreler (çekirdekler) varsa, bir meyve yiyorsunuz demektir. Eğer yoksa, muhtemelen yediğiniz şey bir sebzedir.

Sebze Olduğu Sanılan Meyveler

Bu açıdan bakıldığında; sıradan meyveler (portakal, şeftali, kiraz, vs.) haricinde, bilimsel tanımı gereği meyve olan; fakat halk arasında hatalı bir şekilde sebze olarak görülen bitkiler arasında bulunanlar:

  • domates,
  • muz,
  • avokado,
  • patlıcan,
  • zeytin,
  • buğday,
  • mısır,
  • biber,
  • salatalık,
  • kabak,
  • balkabağı,
  • baklagiller.

Bu “hata” o kadar yaygındır ki; çeşitli ülkelerde bunların birçoğu “meyve” olarak değil, “sebze” olarak vergilendirilir.

 

 

 

Bu hoş karikatür, sadece domateslerin aslında meyve olduğu gerçeğine vurgu yapmakla kalmıyor, aynı zamanda “toplumsal kimlik” olarak bilinen, çoğunluğun azınlıklar için “biçtikleri kaftanlara” da harika bir gönderme yapıyor. Bu karikatürdeki domates, toplum onun “sebze” olduğunu söylese de, gerçekte “meyve” olduğunu hissettiği için (ki gerçekten de öyledir), psikolojik bir kimlik çatışmasına girmiş… Yazık…

Gerçek Sebzelere Örnekler

Bilimsel olarak gerçekten de meyve olmayan sebzeler arasında bulunanlara birkaç örnek ise şöyle:

  • havuç,
  • lahana,
  • brokoli,
  • ıspanak,
  • pırasa,
  • her çeşit ot ve çeşni,

 

Erik Nedir?

Erik yaz aylarında yetişen bir meyve türüdür. Ülkemizin birçok bölgesinde yetişebilmektedir. Eriğin birçok çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan en çok bilinenleri arasında papaz eriği, japon eriği ve can eriği vardır. Erik aslen Anadolu’da yetişmektedir. Nitekim dünyaya da Anadolu’dan yayılmıştır. Bu meyvenin hem kurusu hem de tazesi yenilebilmektedir. Erik 7 metreye kadar yükselebilen bir ağaca sahiptir. Erik içerisinde çok miktarda B vitamini bulundurmaktadır. Bunun yanında madeni maddeler de içermektedir. Kuru eriğin içerisinde B vitamininin yanında magnezyum, fosfor ve çok miktarda şeker bulunmaktadır.

fft31_mf6996882Eriğin Faydaları

– Karaciğeri güçlendirmektedir.

– Kan yapıcı özelliği bulunmaktadır.

– Kalbe güç vermektedir.

– İştah açıcı özelliği bulunmaktadır.

– Beyin yorgunluğunu önlemektedir.

– Sinirleri kuvvetlendirici özelliğiyle bilinmektedir.

– Kadınların adet problemlerine iyi gelmektedir.

– Romatizmaya karşı olumlu etkisi bulunmaktadır.

– Kalp rahatsızlıklarına karşı olumlu etkisi vardır.

– Böbrek rahatsızlıklarına karşı önleyicidir.

Bazı Erik Türleri

– Kiraz eriği

– Damson eriği

– Çakal eriği

– Sahil eriği

– Amerika eriği

– Meksika eriği

– Kara erik

– Japon eriği

– Oregon eriği

 

Soğuğa dayanıklı, kumlu ve geçirgen topraklarda yetişebilen ayva hem lezzetli hem de sağlıklı bir meyve türüdür. Bağışıklık sistemini güçlendirir, hazımsızlık, şişkinlik gibi mide sorunlarına iyi gelir, ishali geçirir.

Yasemin Saygın

Gülgiller ailesine ait, tüylü kabuğu ile dikkat çeken ayva, beyaz ya da pembe iri çiçekleri olan bir ağacın meyvesidir. Yüksekliği yaklaşık bin metreye yakın her yerde yetişme özelliğine sahiptir. Ayva yetiştiriciliği konusunda ülkemiz ilk sırada yer alırken, faydaları ile meşhur olan meyve, Avrupa ülkelerinde de yaygın bir şekilde yetiştirilmektedir.

Türkiye’yi Çin ve İran ülkeleri takip etmektedir. Soğuk havalara karşı dayanıklı olmasına karşın ılık ve sıcak kumlarda daha verimli yetişir. Ayva kendi içinde çok fazla çeşidi olan bir meyvedir. Ayıboğan, limon ve misket ayvaları en çok yetiştirilen ayva türleridir. Hazar Denizi yakınları ve İran ayvanın ana vatanı olarak nitelenen bölgelerdir. Ayva üretimi elbette sadece Avustralya’da yapılmamaktadır.

 

Altın Çilek Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?

Dünya genelinde üretimi en yaygın yapılmakta olan meyvelerden biridir. Ayva ağacının meyveleri meyve olarak tüketilip sağlığa son derece katkı sağlarken, yaprakları da boya ve kozmetik sanayilerine kullanılmaktadır. Ayrıca birçok pasta ve tatlı yapımında kullanıldığı gibi, kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan reçellerin de en çok tercih edilen malzemelerinden biridir.

Ayva Nedir?

Ayva Nedir?Çok eski uygarlıklar döneminde yetiştirilmeye başlanmış olan Ayva, günümüzde en çok sevilen ve tüketilen meyveler arasındadır. Bu noktada ayvanın geçmişi yaklaşık 4000 yıl öncesine dayanmaktadır.

Faydaları sayesinde, gelişim çağındaki çocukların bağışıklık sistemleri daha güçlü gelişmektedir. Ayvanın kullanım alanının da oldukça geniş olması, Roma Uygarlığı döneminde, parfüm ve bal yapımında da kullanılmasına neden olmuştur.

Genel yapısı itibariyle sert bir meyve olan ayva, yetiştiği iklimin şartlarına göre yumuşaklık gösterebilir. Daha sıcak iklimlerde yetişen ayvaların daha yumuşak olduğu görülmektedir.

Ayvanın Çeşitleri Nelerdir?

Ayvanın Çeşitleri Nelerdir?Ayva, yöresel çeşitlilik bakımından oldukça fazla çeşide sahip bir meyvedir. Limon ve misket ayvaları en çok bilinen türler arasındadır. Ege Bölgesi ayva yetiştiriciliği konusunda üst sıralarda yer aldığından, ayva çeşitlerinin pek çoğu bu bölgenin verdiği isimlerle bilinmektedir.

Ülkemizde ise en çok yetiştirilen üç adet ayva çeşidi bulunmaktadır. Bunlar; eşme, limon ve ekmek ayvası çeşitleridir. Eşme ayvası Marmara Bölgesi’ne has bir ayva türüdür. Sulu ve mayhoş olan lezzeti ile ülkemizde en çok rastlanılan ayva çeşidinden biridir.

Ekmek ayvası ise, yine oldukça yaygın bir şekilde yetiştirilen ve diğer ayva türleri ile birçok ortak özelliği bulunan bir çeşittir. Limon ayvası ise, son yıllarda popülerlik kazanan ve yaygın bir şekilde yetiştirilen ayva çeşitlerinden biridir. Tadının mayhoş olmasından dolayı bu isimle anılmaktadır.

Ayvanın çeşitleri ve kısaca özellikleri şu şekilde;

  • Ekmek Ayvası: Bu tür altında daha başka çeşitler de bulunmaktadır. Meyveleri oldukça iri ve gösterişlidir. Sapları kısa, meyveleri büyük, karın kısmı geniş, kabukları sarı, üzeri hafif tüylü ve meyveleri etlidir. Eylül aylarında hasat edilen meyveler, Şubat’a kadar bozulmadan muhafaza edilebilir. Ağacı oldukça verimli meyve veren bu türün büyüme hızı normaldir.
  • Bardak Ayvası: Ülkemizde daha çok Kocaeli taraflarında yetişen bu türün tadı oldukça sulu ve mayhoştur. Gevrek olan meyvelerin dış yüzeyi tüylüdür. Ağacı 3-4 metreye kadar uzamaktadır.
  • Demir Ayvası: Meyvesi çok sıkı bir yapıda olduğu için demir adı verilen bu ayva türü, genellikle yeşilimtırak sarı bir renktedir. Tadı sulu ve mayhoştur. Ekim ayında olgunlaşan meyvelerin büyüklüğü orta düzeydedir.
  • Limon Ayvası: En sık rastlanan türdür. Eylül ayının sonlarına doğru olgunlaşmaya başlar. Aralık ayına kadar muhafaza edilebilir. Adından da anlaşılacağı üzere rengi limon sarısıdır. Kalın ve etli olan meyve bol sulu ve mayhoştur.
  • Şekergevrek: Bu türün meyveleri diğerlerine kıyasla daha düzgündür. Sap kısmına doğru daralan bir şekli vardır. Kabuğu ince, sulu ve diğerleri gibi mayhoş bir tada sahiptir.
  • Eşme Ayvası: Daha çok Marmara Bölgesi’nde yetiştirilen bu tür orta büyüklükte ve yuvarlak yapıdadır. Meyvesi oldukça gevrektir.

Ayvanın Özellikleri Nelerdir?

Ayvanın Özellikleri Nelerdir?Ayva yiyecek olarak farklı şekillerde değerlendirilmesi mümkün bir meyve olmasının yanı sıra, çekirdeği ve yaprağı ile de oldukça değerli bir meyvedir. Ayva içeriğinde, potasyum, demir, bakır ve C vitamini gibi insan bağışıklığı için önemli vitaminleri kapsamaktadır.

Direkt meyve olarak tüketildiğinde sağlık için son derece faydalı olan ayva, aynı zamanda ilaç yapımında da kullanılmaktadır. Ilıman iklimleri seven ayvanın genel özellikleri ve yetiştiriciliğine dair önemli bilgilerden bazıları şunlardır;

  • Ülkemizde daha çok İç Anadolu Bölgesi’nde yetişen ayva, ılıman iklimleri sever.
  • Kışın yapraklarını döken bir ağaçtır.
  • Denizden gelen ılımanlığı sevse de daha içerilerdeki vadilerde de yetişmek için kendine uygun koşullar bulmaktadır.
  • Orta Anadolu’da yetişenler daha geç çiçek açar ve geç sürgün verirler. Ege Bölgesi’nde yetişenler ise havanın daha sıcak olmasından dolayı daha erken sürgün verir ve çiçek açarlar.
  • Çok fazla rüzgarı sevmeyen bir ağaçtır. Şiddetli rüzgar çiçekleri döktüğünden meyve verimliliğini de azaltmaktadır.
  • Yağışın çok olduğu yerlerde meyve kalitesinde düşüş olur.
  • Soğuğa çok fazla dayanıklı değildir. Diğer meyvelerle kıyaslayacak olursak, soğuğa elma ve armuttan daha az dayanıklıdır.
  • Kumlu, tınılı ve geçirgen toprakları sever. Soğuk ve nem oranı yüksek olan topraklarda meyvenin kalitesinde düşüş olur. Bu nedenle aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.
  • Ağaçlar 3-4 metre aralıklarla dikilir. Belirlenen aralık toprağın tipine göre de değişiklik gösterir.
  • Dikim işlemi için en uygun zaman Kasım – Ocak ayları arasıdır. Eğer daha soğuk bir iklimde ise Şubat ve Mart ayları da beklenebilir.
  • Yazları kurak geçen yerlerde düzenli olarak sulama yapılmalıdır. Ancak aşırı sulamadan kaçınmalı ve suyun ağacın gövdesine değmesi engellenmelidir. Eğer yapılabiliyorsa damlama usulü sulama en uygun olanıdır.
  • Gübreleme diğer tüm ürünlerde olduğu gibi ayva için de çok önemlidir. Ağacın yaprakları üç yılda bir analiz edilmeli, düzenli bir şekilde gübreleme yapılmalıdır. Kimyasal gübre yerine organik gübre kullanılması daha verimli sonuç verecektir.
  • Soğuk hava depolarında 2-3 ay kadar muhafaza edilebilen bir meyvedir. Ancak saklandığı ortamda başka meyve türleri bulundurulmamalıdır.
  • Ayvada; iç kurdu, mumya hastalığı, armut ateş hastalığı, kahve lekeler gibi çeşitli hastalıklar meydana gelebilir. Bu nedenle ilaçlamaya çok önem verilmelidir.

Ayvanın Faydaları Nelerdir?

Ayvanın Faydaları Nelerdir?Çocuklarının sağlıklı gelişmesine katkı sağlamak isteyen her anne ve baba mutlaka çocuklarına ayva yedirmelidirler. Vitamin ve mineral açısından çok zengin içerikte olan ayva, çocukların sağlıklı gelişmelerini sağlarken, bağışıklık sistemlerini de kuvvetlendirmektedir.

Ayrıca ishali kesici özelliğe sahip olan ayva, çocuklarda ve yetişkinlerde güvenle tüketilmesi gereken bir meyvedir. Sindirim sistemine müthiş olumlu etkileri vardır. Hazımsızlık ve şişkinlik gibi mide sorunlarını iyileştirici faydaya sahiptir.

Ayva kanı temizlemesi, cildi güzelleştirmesi ve kolesterolü düşürücü etkisi gibi sağlığa pek çok faydaları olan bir meyvedir. Diğer yandan ayvanın çekirdekleri suda bekletildiğinde jel kıvamını almaktadır.

Muz Nedir? Çeşitleri, Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Çekirdeğinden elde edilen bu jel, öksürükten cilt sorunlarına kadar pek çok sağlık sorununa iyi gelmektedir. Bu sebeple yılın büyük bölümünde bulunması mümkün olan ayvanın meyvesinden ve çekirdeğinden mutlaka faydalanılmalıdır. Reçeli, marmelatı ve tatlısı da yapılabilen ayva sofralarınızda yerini alabilir.

Çiğ olarak veya komposto halinde tüketilirse ishali keser. Serbest radikallerle savaşarak kanser  hücrelerinin oluşumunu engeller. Kansızlığa iyi gelir, ağız kokusunu geçirir ve kilo almayı önler.

 

Aş eren hamile kadınların yazın kışlık, kışın da yazlık meyve isteğini karşılayan Yusuf ve Bünyamin Bardak kardeşler, birlikte işlettikleri Beyoğlu Balıkpazarı’ndaki manavlarıyla aş eren kadınların ve yakınlarının imdadına yetişiyor.

Bünyamin Bardak, babalarının 1960’dan beri Beyoğlu’nda hizmet verdiği Titiz Manavı’nı, son 13 yıldır kardeşi Yusuf ile işletmeye devam ettiğini söyledi.

Ürün yelpazelerinde 90’ın üzerinde çeşit olduğunu ifade eden Bardak, ellerinde taze baharatlardan, meyve ve sebzeye kadar birçok ürün olduğunu belirtti.

 

Bardak, klasik sebze ve meyvelerin her gün taze olarak tezgahlarda yerini aldığını ifade ederek, “Çok uzun yıllar önce, babam bu işi icra ederken, nar, ayva ve karpuz gibi meyveleri saklardı. Meyvelerin dönemi geçtikten sonra aş erenler, Kars’tan, Erzurum’dan, muhtelif yerlerden gelirdi. Çünkü bu meyveleri bulabilecekleri tek yer burasıydı” dedi.

Babalarından devraldıkları işi geliştirerek, saklama koşullarını modernleştirdiklerini aktaran Bardak, şöyle devam etti:
“Özel dolaplarımız var. Bu meyveleri mevsim içi alıyoruz, sonra özel dolaplarımızda saklıyoruz. Arandığı vakitte aş eren hanımlara, hastalara birer ikişer olmak üzere veriyoruz. Daha yüksek miktarda veremiyoruz. Bir nevi ilaç mahiyetinde, nefsini köreltsin diye veriyoruz. Çünkü aş erme olayı, ters zamanda ters bir meyvenin istenmesi gibi bir şey yani. Şu an bizde cennet elması dedikleri hurma var, kızılcığımız var, muşmula, ayva, nar var. Bunlar elimizde bulunuyor. Bizim manavımız 7-24 açıktır. Çalışma esasımız buna dayalı. Bilinen bir yer olduğu için internetten bulabiliyorsunuz. Aş eren hanımların eşleri gelip ihtiyaç duydukları meyveleri alıyorlar. Buraya geliyor, ’Eşim hamile. Ben şu meyveyi almaya geldim’ diyor. Aş eren hamile hanımlar için yakınları gelip buradan her saat istedikleri meyveyi alabilirler.”

-“YAZIN AYVA VE NAR, KIŞIN ERİKLE KİRAZ ÇOK ARANIYOR”-

Bu koşullarda sakladıkları meyvelerin normal fiyatından, saklama koşulları nedeniyle biraz daha masraflı olduğunu belirten Bardak, “Ama çok büyük rakamlar değil. Aspirinden daha ucuz paralar bunlar” diye konuştu.

 

Bardak, eve hizmet veremediklerini aktararak, şöyle devam etti:
“Buradan gelip kendileri alıyorlar. Bazen yurt dışına bile gönderdiğimiz ürünler oluyor. Özel stroforlar ve kimyasal buzlar var. Ürün bunlara sarılıyor ve o şekilde yurt dışına dahi gönderiliyor. Türkiye’de hemen hemen tüm şehirlerden aranıyoruz. Almanya, Fransa, Azerbaycan’a dahi ürün gönderdik. En çok aranan ürün de erik ve kirazdır. Yazın ayva ve nar, kışın erikle kiraz. Biz bu ürünleri aş eren hanımlar ve hastalar için 7-24 hizmet vererek bulunduruyor ve ihtiyaç duyulduğu zaman veriyoruz.”

Bardak, organik meyve tartışmalarına da değinerek, “Mevsimince yenilen her ürün organiktir. Yani Aralık ayında bir domatesin kıpkırmızı kızarması ilaç ve gıdasız mümkün değildir. Yani bunu da o dönemde getirip organik diye satıyorlar. Bence yalan” dedi.

 

Aşeren eşleri için bu manava koşuyorlar

İzmir’in Basmane semtinde 7/24 hizmet veren ’Aşeren Manav’, tezgahtaki meyvelerle hamilelerin uğrak noktası oldu. Manavın işletmesini yapan Nizami Buran (45), yazlık ürünlerin kışın, kışlık ürünlerin yazın talep gördüğünü söyleyerek, günün her saatinde aşeren kadınlar için açık olduklarını belirtti.

 

 

 

Ankara’in Çankaya ilçesine bağlı Basmane semti Anafartalar Caddesi üzerinde 7 gün 24 saat hizmet veren, her mevsimin meyvesinin bulunduğu manav, özellikle hamile ve hastaların uğrak noktası oldu. Her mevsimin meyvesinin bulunduğu, bunun yanı sıra ithal meyvelerin de yer aldığı manav, Mehmet Buran’a ait. Buran’ın oğlu Nizami Buran’ın işletmesinde olan manav 45 yıldır hizmet veriyor. Manav, aşeren kadınların ve onların isteklerini yerine getirmeye çalışan kocaların imdadına yetişiyor. Nizami Buran 1989 yılından beri Anafartalar üzerindeki sokakta hizmet verdiklerini söyleyerek, “Babamızla beraber, eniştemiz ve elemanlarımız bir şekilde götürmek için uğraşıyoruz. Üç nesildir bu sektördeyiz. Elimizden geldiği kadar işimizi severek yapıyoruz, o yüzden ayaktayız” dedi.

KIŞIN ORTASINDA YEŞİL ERİK, YAZIN NAR

Bütün mamulleri her yerde bulmanın kolay olduğunu belirten Nizami Buran, “Hamileler olsun, hastalar olsun veya bulunmayan ürünler olsun kolay kolay her yerde bütün mamulleri bulabiliyor ama biz daha çok mevsiminde bulunmayan ürünlere yöneliyoruz. Kışın; yeşil erik, kiraz, çağla, badem, yazın; ayva, nar” diye konuştu.

“KIŞIN ORTASINDA İNCİR İSTİYORLAR, DÖRT BİR YANDAN GELİYORLAR”

Yazlık ürünleri kışın, kışlık ürünleri yazın satarak talep gördüklerini belirten Buran, “7/24 açığız. İnsanlar gecenin 12’sinde, 1’inde ya da sabaha karşı 5’te geliyor. Hanımefendi kışın ortasında incir istiyor. Geliyor, görüyor sevinerek gidiyor. Bir haftadır arıyormuş veya arkadaşları yönlendiriyor. İzmir’den dört bir yandan geliyorlar. Kışın ortasında yeşil erik çoğu yerde bulunmaz. Biz toptancı sıfatındayız. Piyasaya dağıtıyoruz. İstanbul bağlantımız ve yurt dışı bağlantımız var. Bir şekilde ürünleri buluyoruz” ifadelerini kullandı.

“HAMİLE MANAVI DERSENİZ BİZİ GÖSTERİRLER, HAMİLELERİ BEKLİYORUZ”

Tunceli, Düzce, Bursa gibi illerden hamile kadınlar için sipariş veren eşlerin olduğunu kaydeden Buran, şöyle konuştu:

“Bizim sektördeki ismimiz ’hamile manavı’. Bazı kişiler de ’aşeren manav’ diyor. İzmir’de ’hamile manavı kim’ derseniz ’Nizami Manav’ derler. Pazar yerinde kim derseniz ’Nizami Manav’ derler. ’Hamile manavı’ şeklinde biz isim yaptık. İnsanları da tatmin ettik.”